Ιστορικό Παντοπωλείο – Καφενείο Γιαννουκάκου: Η Ιστορία των Τεσσάρων Γενεών (1896

Το Ιστορικό Παντοπωλείο – Καφενείο Γιαννουκάκου αποτελεί έναν ζωντανό πυρήνα μνήμης και κοινωνικής ζωής στον Πισσώνα. Από την ίδρυσή του το 1896 στο κέντρο του χωριού μέχρι και σήμερα, η ιστορία της επιχείρησης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικογένεια Γιαννουκάκου, η οποία για τέσσερις συνεχόμενες γενιές διατηρεί την οικογενειακή παρακαταθήκη και έναν κομβικό ρόλο στην τοπική κοινότητα.

1η Γενιά – Κωνσταντίνος Γιαννουκάκος (Ιδρυτής)
1896
Η Αρχή & η Ίδρυση: Καταγόμενος από τους Πύργους Οιτύλου της Μάνης, εγκαταστάθηκε στον Πισσώνα, στην περιοχή Παραγάλι, εργαζόμενος στον τοπικό νερόμυλο. Εκεί έγινε το προξενιό και παντρεύτηκε τη Μένια Γεωργαρά το γένος Γαλάνη (χήρα). Με τον γάμο απέκτησαν ως προίκα το οικόπεδο στο κέντρο του χωριού, όπου το 1896 ίδρυσε το Παντοπωλείο – Καφενείο Γιαννουκάκου.
2η Γενιά – Δήμος Γιαννουκάκος του Κωνσταντίνου σύζυωος Ελένη Αγουρίδα
1903 (Γέννηση)
Η Διαδοχή & η Ηγετική Στάση: Ανέλαβε τη λειτουργία της επιχείρησης και διατέλεσε πρόεδρος του χωριού. Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Αντάρτικου (1948), διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της ειρήνης και της ενότητας στον Πισσώνα.
3η Γενιά – Αθανάσιος Γιαννουκάκος του Δήμου
1950 (Γέννηση)
Η Μεταπολεμική Συνέχεια: Παρέλαβε τη σκυτάλη της οικογενειακής επιχείρησης, διατηρώντας το καφενείο-παντοπωλείο ως κεντρικό σημείο αναφοράς για τη ζωή του χωριού κατά τις μεταπολεμικές δεκαετίες. Απο το 1977 έως σημερα λειτουργει ως καφενείο, μπαρ, ψησταριά
4η Γενιά – Δήμος Γιαννουκάκος του Αθανασίου
1980 (Γέννηση) – Σήμερα
Η Σημερινή Γενιά: Συνεχίζει τη λειτουργία της επιχείρησης στον ίδιο ακριβώς χώρο, συμπληρώνοντας πάνω από 130 χρόνια αδιάλειπτης οικογενειακής παρουσίας.

Η Παρακαταθήκη του 1948: Ηγετική Στάση και Ενότητα στον Εμφύλιο

Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Αντάρτικου το 1948, ο πρόεδρος του χωριού Δήμος Γιαννουκάκος (του Κωνσταντίνου) κλήθηκε να διαχειριστεί μια από τις δυσκολότερες περιόδους της τοπικής ιστορίας.

Σε μια εποχή έντονης πόλωσης, ο Δήμος Γιαννουκάκος κράτησε απόλυτες ισορροπίες. Συγκάλεσε όλους τους συγχωριανούς στο καφενείο και τους απηύθυνε έκκληση για ομόνοια:

Αφαιρέθηκαν οι περιφράξεις που διαχώριζαν τις ιδιοκτησίες.
Οριοθετήθηκε η περιφέρεια του χωριού και οργανώθηκαν τοπικές σκοπιές από τους ίδιους τους κατοίκους.

Παρότι είχε συγγενείς (ξαδέλφια) αξιωματικούς στον Εθνικό Στρατό και την Αστυνομία, αλλά και πρόσβαση σε οπλισμό, αρνήθηκε να επιτρέψει τη βία ή τις αντεκδικήσεις. Χάρη στη στάση του αυτή, ο Πισσώνας υπήρξε από τα λίγα χωριά της περιοχής όπου «δεν άνοιξε ρουθούνι», αποτρέποντας δολιοφθορές τόσο από την αριστερή όσο και από τη δεξιά παράταξη.

Η Δοκιμασία στην Πολιτείρα

Η ουδετερότητα αυτή είχε βαρύ προσωπικό τίμημα. Συλληφθείς από αριστερές δυνάμεις, μεταφέρθηκε στην περιοχή Πολιτείρα, όπου κρατήθηκε για τρεις ημέρες υποβαλλόμενος σε βασανιστήρια για να καταδώσει συγχωριανούς του. Ο Δήμος Γιαννουκάκος αρνήθηκε κατηγορηματικά να μιλήσει.

Όταν επέστρεψε στον Πισσώνα, η σωματική του κατάσταση ήταν τόσο επιβαρυμένη που οι συγχωριανοί του υπέθεταν ότι δεν θα αντέξει. Η σύζυγός του ανέλαβε τη φροντίδα του με παραδοσιακές μεθόδους (φασκιώματα με κρεμμύδια και επιθέματα). Μετά από μακρά περίοδο ανάρρωσης, κατάφερε να αποκαταστήσει την υγεία του, κρατώντας το χωριό ενωμένο μέχρι το τέλος της κρίσης.